Bu makale, 1991’den Ocak 2023’e kadar Çin ve Orta Asya cumhuriyetleri yetkilileri arasındaki toplantılara ilişkin 430 güvenlik konulu basın açıklamasını analiz ederek tehdit algılarının nasıl evrildiğini incelemektedir. İlk olarak, Çin’in Üç Kötü Güç’e (terörizm, aşırıcılık, ayrılıkçılık) odaklanması, bölgedeki rejimlerden destek ve işbirliği kazanmasını sağlamıştır. İkinci olarak, Çin yıllar boyunca bir dizi yeni güvenlik kavramı geliştirmiş, en son olarak Küresel Güvenlik Girişimi’ni ortaya koymuştur. Bu kavramların her biri ve Şangay İşbirliği Örgütü (SCO) ile Çin + Orta Asya gibi çerçeveler, evrensel değerlerin yerini devlet egemenliğine bağlılık ve kültürel rölativizmin aldığı çok kutuplu bir dünya düzeni vizyonunu ilerletmektedir. Bu makale, Çin’in bölgesel dış politika yapımına güvenlikleştirilmiş yaklaşımının, farklı zorluklara yönelik yerel tepkileri koordine etmeye yardımcı olurken, rejim istikrarını teşvik etmek için devlet kaynaklarını seferber etmede siyasi katılım ve destek sağladığını savunmaktadır.
Stability-Maintenance-and-the-‘Three-EvilsReferanslar
¹ Saroj Gautam, ‘Xi’an Declaration: A boon for cooperation’. (China Daily, 22 Mayıs 2023). Erişim 18 Mayıs 2024. https://global.chinadaily.com.cn/a/202305/22/WS646b36c0a310b6054fad4707.html.
² Rachel Vanderhill, Sandra F. Joireman ve Roza Tulepbayeva, ‘Between the Bear and the Dragon: Multivectorism in Kazakhstan as a Model Strategy for Secondary Powers’, International Affairs 96, (2020), s. 975; Aliya Tskhay ve Filippo Costa Buranelli, ‘Accommodating Revisionism Through Balancing Regionalism: The Case of Central Asia’, Europe-Asia Studies 72, (2020), s.1033.
³ Albert S. Yee, ‘The Causal Effects of Ideas on Policies’, International Organization 50, (1996), s. 69.
⁴ Timothy Lukes, Power: A Radical View (Palgrave, 1974).
⁵ David Lewis, ‘Blogging Zhanaozen: Hegemonic Discourse and Authoritarian Resilience in Kazakhstan’, Central Asian Survey 35 (2016), s. 422.
⁶ David Rampton, ‘Deeper hegemony’: the politics of Sinhala nationalist authenticity and the failures of power-sharing in Sri Lanka’, Commonwealth & Comparative Politics 49 (2011), s. 245.
⁷ Antonio Gramsci, Selections from Prison Notebooks (International Publishers Co, 1971) ss. 321–331.
⁸ Güvenlikleştirme teorisinin gelişimine genel bakış için, bkz. Thierry Balzacq’ın Securitization Theory (Routledge, 2011) giriş bölümü.
⁹ Buzan, Waever ve de Wilde. Security: A New Framework for Analysis (Lynne Rienner, 1998), s. 24.
¹⁰ Didier Bigo, ‘Security and Immigration: Toward a Critique of the Governmentality of Unease’, Alternatives 27 (2002), s. 63; Thierry Balzacq, ‘The Three Faces of Securitization: Political Agency, Audience and Context’, European Journal of International Relations 11, (2005), s. 171; Holger Stritzel, ‘Security, the translation’, Security Dialogue 42, (2011), s. 343; Johan Eriksson, ‘Observers or Advocates?: On the Political Role of Security Analysts’, Cooperation and Conflict 34, (1999), s. 311.
¹¹ Holger Stritzel, ‘Towards a Theory of Securitization: Copenhagen and Beyond’, European Journal of International Relations 13, (2007), s. 357; Thierry Balzacq, ‘The Three Faces’; Faye Donnelly, Securitization and the Iraq War: The Rules of Engagement in World Politics (Routledge, 2014); Matt McDonald, ‘Securitization and the Construction of Security’, European Journal of International Relations 14, (2008), s. 563; Juha Vuori, ‘Illocutionary Logic and Strands of Securitization: Applying the Theory of Securitization to the Study of Non-Democratic Political Orders’, European Journal of International Relations 14, (2008), s. 65.
¹² Jef Huysmans, ‘Security! What Do You Mean?: From Concept to Thick Signifier’, European Journal of International Relations 4, (1998), s. 226; Michael C. Williams, ‘Words, Images, Enemies: Securitization and International Politics’, International Studies Quarterly 47, (2003), s. 511.
¹³ Didier Bigo, ‘Security and Immigration’; Thierry Balzacq, ‘The Three Faces’; Holger Stritzel, ‘Security, the translation’; Johan Eriksson, ‘Observers or Advocates?’
¹⁴ Michel Foucault, ‘The Subject and Power’, Critical Inquiry 8, (1982), s. 777.
¹⁵ Richard Jackson. ‘Constructing Enemies: “Islamic Terrorism” in Political and Academic Discourse’, Government and Opposition 42 (2007), s. 421.
¹⁶ Shahar Hamieri ve Lee Jones. Governing Borderless Threats Non-Traditional Security and the Politics of State Transformation (Cambridge University Press 2015), s. 3.
¹⁷ Stritzel, ‘Security, the Translation’, s. 344.
¹⁸ Holger Stritzel, ‘The Traveling Concept of Organized Crime and the Stabilization of Securitized International Cooperation: A Translational Reading’, World Politics in Translation: Power, Relationality and Difference in Global Cooperation, ed. Tobias Berger ve Alejandro Esguerra (Routledge, 2017), s. 41.
¹⁹ Thomas Ambrosio, ‘Constructing a Framework of Authoritarian Diffusion: Concepts, Dynamics, and Future Research’, International Studies Perspectives 11, (2010), s. 375; Tomila Lankina, Alexander Libman ve Anastassia Obydenkova, ‘Authoritarian and Democratic Diffusion in Post-Communist Regions’, Comparative Political Studies 49, (2016), s. 1599.
²⁰ Tobias Berger ve Alejandro Esguerra (ed.), World Politics in Translation Power, Relationality and Difference in Global Cooperation (Routledge, 2019).
²¹ Trine Villumsen Berling, Ulrik Pram Gad, Karen Lund Petersen, Ole Wæver, Translations of Security: A Framework for the Study of Unwanted Futures (Routledge, 2022), s. 17.
²² Bkz. Peter Frankopan, The New Silk Roads: The Present and Future of the World (Bloomsbury 2019); Jonathan Hillman, The Emperor’s New Road: China and the Project of the Century (Yale University Press, 2020); Daniel Markey, China’s Western Horizon: Beijing and the New Geopolitics of Eurasia (Oxford University Press, 2021).
²³ Bkz. Timur Dadabaev, ‘Discourses of Rivalry or Rivalry of Discourses: Discursive Strategies and Framing of Chinese and Japanese Foreign Policies in Central Asia’, Pacific Review 33 (2020), s. 61; Hassan Karrar, ‘The Resumption of Sino-Central Asian Trade, C. 1983–94: Confidence Building and Reform Along a Cold War Fault Line’, Central Asian Survey 35 (2016), s. 334; Fei Wang, ‘The effect of the renaissance of the Silk Roads on Chinese foreign aid’ (fuxing sichou zhi lu yu zhongguo duiwai yuanzhu)”. Heilongjiang National Series (heilongjiang minzu congkan) 2, (2015), s. 48.
²⁴ David Larson, ‘An Equal Partnership of Unequals: China’s and Russia’s New Status Relationship’, International Politics 57 (2020), s. 790.
²⁵ Bkz. Bradley Jardine ve Edward Lemon, ‘In Russia’s Shadow, China’s Rising Security Presence in Central Asia’, Kennan Cable 52, (2020), https://www.wilsoncenter.org/publication/kennan-cable-no-52-russias-shadow-chinas-rising-security-presence-central-asia; Bradley Jardine ve Edward Lemon, ‘Central Asia’s Multivector Defense Diplomacy’, Kennan Cable 68, (2021). Erişim 18 Mayıs 2024. https://www.wilsoncenter.org/publication/kennan-cable-no-68-central-asias-multi-vector-defense-diplomacy.
²⁶ Elizabeth Economy. The World According to China (Polity, 2022); Rush Doshi. The Long Game: China’s Grand Strategy to Displace American Order (Oxford University Press, 2021).
²⁷ Ban Wang. Chinese Visions of World Order: Tianxia, Culture, and World Politics (Duke University Press 2017); Nick Babones, American Tianxia: Chinese money, American power and the end of history (Bristol University Press, 2017); Barry Buzan ve Amitav Acharya, Re-imagining International Relations World Orders in the Thought and Practice of Indian, Chinese, and Islamic Civilizations (Cambridge University Press, 2021); Sinan Chu, ‘Whither Chinese IR? The Sinocentric subject and the paradox of Tianxia-ism’, International Theory 14, (2022), s. 57; William Callahan, ‘Chinese Visions of World Order: Post-Hegemonic or a New Hegemony?’ International Studies Review 10, (2008), s. 749.
²⁸ ‘Xi Seeks to Build Anti-Western Coalition With SCO’. (Asia Sentinel, 6 Temmuz 2023). Erişim 17 Mayıs 2024. https://www.asiasentinel.com/p/xi-jinping-build-anti-western-coalition-sco.
²⁹ Thomas Ambrosio, ‘Catching the “Shanghai Spirit”: How the Shanghai Cooperation Organization Promotes Authoritarian Norms in Central Asia’, Europe-Asia Studies 60, (2008), s. 1321; Stephen Aris, ‘The Shanghai Cooperation Organisation: “Tackling the Three Evils”. A Regional Response to Non-Traditional Security Challenges or An Anti-Western Bloc?’ Europe-Asia Studies 61, (2009), s. 457.
³⁰ Roy Allison, ‘Regionalism, Regional Structures and Security Management in Central Asia’, International Affairs 80, (2004), s. 463.
³¹ Yazarların Verileri.
³² Yazarların Verileri.
³³ Veri seti yazarlar tarafından derlenmiştir ve yayınlanmamıştır.
³⁴ ‘SIPRI Arms Transfers Database’, https://www.sipri.org/databases/armstransfers
³⁵ Yazarların Verileri.
³⁶ Tacikistan hariç.
³⁷ Yau, Niva, ‘China’s Security Management Towards Central Asia’, (Foreign Policy Research Institute, Nisan 2022). Erişim 16 Mayıs 2024. https://www.fpri.org/article/2022/04/chinas-security-management-towards-central-asia/.
³⁸ Hongzhi Xu, ‘Li Peng zongli tong nazha’erbayefu zongtong huitan zhongguo hasakesitan qianshu bianjie xieding’, [Başbakan Li Peng Cumhurbaşkanı Nazarbayev ile Görüşme Yapar, Çin ve Kazakistan Sınır Anlaşması İmzalar] Renmin Ribao (Pekin, 27 Nisan 1994). s. 1.
³⁹ Zhou Enlai konuşması, Zhou Enlai, ‘Guanyu wo guo minzu zhengce ji ge wenti- yijiuwuqi nian ba yue si ri zai qingdao minzu gongzuo zuotanhui shang de jianghua’ [Ülkemizin Milli Politikalarına İlişkin Çeşitli Sorular-4 Ağustos 1957 Qingdao Milli Çalışma Forumu’ndaki Konuşma], Renmin Ribao (Pekin, 31 Aralık 1979) s. 1.
⁴⁰ ‘Supplementary memorandum submitted by Dr Michael Dillon, University of Durham’ in Foreign Affairs Committee, Tenth Report (Londra, 22 Kasım 2000), HC 574 1999–2000, ek.19, para. s. 7. Erişim 17 Mayıs 2024. https://publications.parliament.uk/pa/cm199900/cmselect/cmfaff/574/574ap20.html.
⁴¹ Philip Potter ve Chen Wang, Zero Tolerance Repression and Political Violence on China’s New Silk Road (Cambridge University Press, 2022), s. 106.
⁴² Mickey Spiegel, ‘State Control of Religion in China; Update No.1’, Human Rights Watch, (1998).
⁴³ Bradley Jardine, Great Wall of Steel: China’s Global Campaign to Suppress the Uyghurs (Wilson Center Press, 2022), ss. 53–55.
⁴⁴ Aynı.
⁴⁵ Edward Lemon. ‘Securitisation of Religion in Central Asia’, Routledge Handbook of Contemporary Central Asia, ed. Erica Marat ve Rico Isaacs (Routledge 2021), s. 427.
⁴⁶ Çin 1990’ların sonlarında dinsel ilhamlı ayrılıkçı örgütlenme konusunda endişe gösterse de, 1997-2000 arası XUAR’da art arda 5 ‘Sert Vur’ kampanyası sırasında hedef alınan yerler arasında ‘yasadışı dini yerler’ de bulunsa da, bunun dış ilişkiler duruşunun önemli bir yönü olduğu görülmemektedir.
⁴⁷ ‘Qian qichen tong ji’erjisitan waizhang huitan’, [Qian Qichen Kırgızistan Dışişleri Bakanı ile Görüşme Yapar] Renmin Ribao (Pekin, 31 Ağustos 1993) s. 3.
⁴⁸ ‘Li peng zongli yu zhumaguluofu zongli huitan, shuangfang xiwang zhong ji youhao hezuo guanxi jinyibu jiaqiang’, [Başbakan Li Peng Başbakan Jumagulov ile Görüşme Yapar, Her İki Taraf Çin-Kırgız Dostane ve İşbirlikçi İlişkilerin Daha da Güçlenmesini Umuyor] Renmin Ribao (Pekin, 24 Ekim 1995), s. 1.
⁴⁹ Bu ancak 2011’de Tacik parlamentosu tarafından onaylandı ve 1.122 kilometre karelik arazinin Çin’e devredilmesine yol açtı.
⁵⁰ Çin ile sınır anlaşmazlıkları olan tüm devletler arasında 1996’da Şangay’da yapılan toplantıdan dolayı bu şekilde adlandırılan bu gayri resmi çok taraflı araç, Şangay İşbirliği Örgütü’nün temelini oluşturdu.
⁵¹ Luo Chunhua. ‘Jiang zhuxi tong akayefu zongtong huitan, shuangfang biaoshi yao jinyibu tuidong zhong ji mulin youhao huli hezuo guanxi shunli fazhan’, (Cumhurbaşkanı Jiang Cumhurbaşkanı Akayev ile Görüşme Yapar, Her İki Taraf Çin ve Kırgızistan Arasında İyi Komşuluk, Dostluk ve Karşılıklı Yarar Sağlayan İşbirliği İlişkilerinin Düzgün Gelişimini Daha da İlerletme İhtiyacını İfade Eder), Renmin Ribao (Pekin, 28 Nisan 1997), s. 1; ‘Zhong ha ji e ta lianhe shengming’, (Çin-Rusya-Kazakistan-Kırgızistan-Tacikistan Ortak Bildirisi), Renmin Ribao Guoji (Pekin, 4 Temmuz 1998), s. 3.
⁵² Akihiro Iwashita. ‘The Shanghai Cooperation Organization and Its Implications for Eurasian Security: A New Dimension of “Partnership” after the Post-Cold War Period’, Slavic Eurasia’s Integration into the World Economy and Community, ed. Akihiro Iwashita (Slavic Research Center, 2004), s. 259.
⁵³ Stuart Horsman, ‘Themes in Official Discourses on Terrorism in Central Asia’, Third World Quarterly 26, (2005), s. 199.
⁵⁴ Tang Yong, ve Sun Yong, ‘Jiang zemin zhuxi tong lahemonuofu zongtong huitan, jiu zhong ta guanxi ji gongtong guanxin de diqu he guoji wenti guangfan shenru jiaohuan yijian’, [Cumhurbaşkanı Jiang Zemin ve Cumhurbaşkanı Rakhmon Çin-Tacikistan İlişkileri ve Ortak İlgi Alanındaki Bölgesel ve Uluslararası Konularda Görüşmeler Yapar] Renmin Ribao (Pekin, 5 Temmuz 2000), s. 1.
⁵⁵ Aynı.
⁵⁶ Chien-peng Chung, ‘The Shanghai Cooperation Organization: China’s Changing Influence in Central Asia’, The China Quarterly 180, (2004), s. 989.
⁵⁷ Shanghai Cooperation Organization. Daji kongbuzhuyi, fenliezhuyi he jiduanzhuyi shanghai gongyue [Terörizm, Ayrılıkçılık ve Aşırıcılıkla Mücadele Şangay Sözleşmesi] (2001), http://chn.sectsco.org/documents/.
⁵⁸ Ministry of Foreign Affairs of the People’s Republic of China, ‘Liu guo yuanshou qianshu daji “san gu shili” shanghai gongyu’, [Altı Ülke Devlet Başkanı ‘Üç Kötü Güç’le Mücadele için Şangay Sözleşmesi İmzalar] (22 Haziran 2001). Erişim 17 Mayıs 2024. https://www.mfa.gov.cn/web/ziliao_674904/1179_674909/200106/t20010622_7946685.shtml.
⁵⁹ Pablo Rodriguez-Merino. Violence, Discourse, and Politics in China’s Uyghur Region: The Terroristization of Xinjiang (Routledge, 2023); James Millward, ‘Violent Separatism in Xinjiang: A Critical Assessment’, Policy Studies 6 (2004); Michael Clarke, ‘China’s “War on Terror” in Xinjiang: Human Security and the Causes of Violent Uighur Separatism’, Terrorism and Political Violence 20, (2008), s. 271; Sean Roberts, ‘Imaginary Terrorism? The Global War on Terror and the Narrative of the Uyghur Terrorist Threat’, George Washington University Working Paper, (2012), Erişim 17 Mayıs 2024. https://www.ponarseurasia.org/imaginary-terrorism-the-global-war-on-terror-and-the-narrative-of-the-uyghur-terrorist-threat/.
⁶⁰ Alexander Cooley. Great Games, Local Rules: The New Great Power Contest in Central Asia (Oxford University Press, 2012).
⁶¹ Pablo A. Rodríguez-Merino, ‘Old “Counter-Revolution”, New “Terrorism”: Historicizing the Framing of Violence in Xinjiang by the Chinese State’, Central Asian Survey 38, (2019), s. 27.
⁶² ‘Counter-Revolutionary Rebellion’ in Xinjiang Quelled’ BBC Monitoring (Londra, 23 Nisan 1990).
⁶³ Sean Roberts, The War on the Uyghurs: China’s Campaign Against Xinjiang’s Muslims (Columbia University Press, 2020), s. 3.
⁶⁴ Pablo Rodríguez-Merino, ‘Old “Counter-Revolution”‘, s. 27.
⁶⁵ Sean Roberts, The War on the Uyghurs, s. 3.
⁶⁶ Çin hükümeti bölgeyi Sincan olarak anmaya devam ediyor, bu da kabaca ‘Yeni Sınır’ anlamına geliyor. Bu isim 1884’te Qing İmparatorluğu’nun bölgeyi resmi bir eyalet olarak dahil etme kararının ardından verilmişti. Bu arada bazı Uygurlar Sherqiy Türkistan (Doğu Türkistan) terimini tercih ediyor ve bölgenin Türk nüfusunun yerli doğasını ve sınır ötesindeki Orta Asya cumhuriyetleriyle tarihi bağlantılarını vurguluyor.
⁶⁷ ‘Tang jiaxuan waizhang zai di wu shi liu jie lianda yibanxing bianlun zhong fayan, quanmian miaoshu zhongguo duiwai juece’ (Dışişleri Bakanı Tang Jiaxuan BM Genel Kurulu 56. Genel Tartışmasında Konuşma Yapar, Çin’in Dış Politikasını Kapsamlı Olarak Açıklar) Renmin Ribao Guoji (Pekin, 13 Kasım 2001). s. 1.
⁶⁸ Yazarların Verileri.
⁶⁹ PRC EMB to Russian Federation (Embassy of the People’s Republic of China to the Russian Federation). ‘Shanghai hezuo zuzhi chengyuanguo waizhang jiu “9· 11” shijian yi zhounian fabiao shengming’ [Şangay İşbirliği Örgütü Üye Devletleri Dışişleri Bakanları 9-11’in Birinci Yıldönümünü İşaret Eden Açıklama Yayınlar]. Erişim 17 Mayıs 2024. http://ru.china-embassy.gov.cn/eyxx/zyjhhwj/200209/t20020911_3106299.html.
⁷⁰ Thomas Ambrosio, ‘The legal framework of the Shanghai Cooperation Organization: An architecture of authoritarianism’ (Foreign Policy Centre, 24 Mayıs 2016). erişim 17 Mayıs 2024. https://fpc.org.uk/sco-architecture-of-authoritarianism/.
⁷¹ Amnesty International, ‘Return to Torture’, Temmuz 2013. Erişim 17 Mayıs 2024. https://www.amnesty.org/en/wp-content/uploads/2021/06/eur040012013en.pdf.
⁷² Aynı.
⁷³ ‘Zhong ji Juxing Lianhe Fankong Junyan, Jiefangjun Shouci Chujing Yanxi’ [Çin ve Kırgızistan Ortak Terörle Mücadele Tatbikatı Düzenler, Halk Kurtuluş Ordusu’nun İlk Yurtdışı Tatbikatı] (Sina, 11 Ekim 2002). Erişim 17 Mayıs 2024. http://news.sina.com.cn/c/2002-10-11/1036763316.html.
⁷⁴ ‘Shanghai Hezuo Zuzhi Chengyuanguo Juxing Fankong Junyan, Zhongguo Chang Zhujiao’ [Şangay İşbirliği Örgütü Üye Devletleri Terörle Mücadele Tatbikatı Düzenler, Çin Liderlik Rolü Oynar] (Sina, 6 Ağustos 2003). Erişim 17 Mayıs 2024. https://news.sina.com.cn/w/2003-08-06/1636517474s.shtml.
⁷⁵ ‘Shanghai Jingshen’ Meili Wuxian’ [‘Şangay Ruhu’nun Sınırsız Cazibesi] (Renmin Ribao Haiwai. (18 Haziran 2006). Erişim 17 Mayıs 2024. https://web.archive.org/web/20190419103136/http://www.china.com.cn/chinese/HIAW/zhuanti/gjyj2/1246068.html.
⁷⁶ Adeeb Khalid, Islam after Communism: Religion and Politics in Central Asia (University of California Press, 2007).
⁷⁷ ‘Xi jinping tong hasakesitan zongtong tuokayefu zhi kouxin’ [Xi Jinping Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev’e Sözlü Mektup Gönderir] (Ministry of Foreign Affairs, 7 Ocak 2022). Erişim 17 Mayıs 2024. https://www.mfa.gov.cn/web/zyxw/202201/t20220107_10479994.shtml.
⁷⁸ Titus Chen, ‘China’s Reaction to the Color Revolutions: Adaptive Authoritarianism in Full Swing’, Asian Perspectives 32, (2010), s. 5.
⁷⁹ ‘Full Text: China’s Military Strategy’, (The State Council Information Office of the People’s Republic of China, 1 Mayıs 2015). Erişim 18 Mayıs 2024. http://www.china.org.cn/china/2015–05/26/content_35661433.html.
⁸⁰ Eyck Freymann, One Belt One Road : Chinese Power Meets the World (Harvard University Asia Center Press, 2020).
⁸¹ Wang Jisi, ‘Marching Westwards’: The Rebalancing of China’s Geostrategy’, The World in 2020 According to China Chinese Foreign Policy Elites Discuss Emerging Trends in International Politics, ed. Shao Binhong (Brill, 2014), s. 129.
⁸² Michael Clarke, ‘The Belt and Road Initiative: China’s New Grand Strategy?’ Asia Policy 24, (2017), s. 71.
⁸³ ‘Xi jinping tong hasakesitan zongtong nazha’erbayefu juxing huitan’ (Ministry of Foreign Affairs, 8 Mayıs 2015). Erişim 17 Mayıs 2024. https://www.mfa.gov.cn/web/zyxw/201505/t20150508_332682.shtml.
⁸⁴ Ondřej Klimeš, ‘Advancing “Ethnic Unity” and “De-Extremization”: Ideational Governance in Xinjiang Under “New Circumstances” (2012–2017)’, Journal of Chinese Political Science 23, (2018), s. 15.
⁸⁵ Edward Lemon ve Helene Thibault, ‘Counter-extremism, power and authoritarian governance in Tajikistan’, Central Asian Survey 37, (2018), s. 137.
⁸⁶ Beina Xu, Holly Fletcher, ve Jayshree Bajoria, ‘The East Turkestan Islamic Movement (ETIM)’ (Council on Foreign Relations, 4 Eylül 2014). Erişim 17 Mayıs 2024. https://www.cfr.org/backgrounder/east-turkestan-islamic-movement-etim. ETIM’in ABD ve BM tarafından belirlenmesini çevreleyen tartışma hakkında daha fazla bilgi için, bkz. James Millward, ‘Violent Separatism in Xinjiang’.
⁸⁷ ‘Hasakesitan zongli maximuofu huijian guo shengkun’ [Kazakistan Başbakanı Masimov Guo Shengkun ile Görüşür] (Xinhua, 4 Aralık 2014). Erişim 17 Mayıs 2024. http://politics.people.com.cn/n/2014/1204/c1001–26,150,808html.
⁸⁸ Olga Dzyubenko, ‘Kyrgyzstan Says Uyghur Militant Groups Behind Attack on China’s Embassy’ (Reuters, 7 Eylül 2016). Erişim 17 Mayıs 2024. https://www.reuters.com/article/idUSKCN11C1V9/.
⁸⁹ ‘Zhonghua renmin gongheguo he ji’erjisitan gongheguo guanyu jinyibu shenhua quanmian zhanlue huoban guanxi de lianhe shengming (quanwen)’ [Çin Halk Cumhuriyeti ve Kırgızistan Cumhuriyeti Arasında Kapsamlı Stratejik Ortaklığı Daha da Derinleştirme Konusunda Ortak Bildiri (Tam Metin)] (Ministry of Foreign Affairs, 13 Haziran 2019). Erişim 17 Mayıs 2024. http://www.gov.cn/xinwen/2019–06/13/content_5399972.html.
⁹⁰ ‘Wang yi tong wuzibuekesitan waizhang kamiluofu juxing huitan’ [Wang Yi Özbekistan Dışişleri Bakanı Kamilov ile Görüşmeler Yapar] (Ministry of Foreign Affairs, 8 Ekim 2019). Erişim 17 Mayıs 2024. http://uz.china-embassy.gov.cn/zwgx/zxdt/201910/t20191008_1934363.html.
⁹¹ Veriler burada mevcut: https://ca-barometer.org/en/cab-database
⁹² ‘Mapping Patterns of Dissent in Eurasia: Introducing the Central Asia Protest Tracker’, Oxus Society, 2021. https://oxussociety.org/mapping-patterns-of-dissent-in-eurasia-introducing-the-central-asia-protest-tracker/.
⁹³ Li-Chen Sim ve Farkhod Aminjonov, ‘Statecraft in the Steppes: Central Asia’s Relations with China’, Journal of Contemporary China, (2022), s. 8.
⁹⁴ Akihiro Iwashita, ‘The Shanghai Cooperation Organization’; Vitaly Naumkin. Radical Islam in Central Asia: Between Pen and Rifle (Rowan and Littlefield, 2005).
⁹⁵ Akihiro Iwashita, ‘The Shanghai Cooperation Organization’.
⁹⁶ ‘Wang yi tong tukumansitan fuzongli jian waizhang meilieduofu juxing huijian’ [Wang Yi Türkmenistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Meredow ile Görüşür] (Ministry of Foreign Affairs, 31 Mart 2022). Erişim 17 Mayıs 2024. http://tm.china-embassy.gov.cn/zgtx/zxdt/202203/t20220331_10658011.html.
⁹⁷ Yazarların Verileri.
⁹⁸ Feng Zhang, ‘China’s New Engagement with Afghanistan After the Withdrawal’, LSE Public Policy Review 2, (2022), s. 1.
⁹⁹ MFA, ‘Xi jinping tong tukumansitan zongtong bie’erdemuhameiduofu juxing huitan, liang guo yuanshou xuanbu jianli zhong tu zhanlue huoban guanxi’ [Xi Jinping Türkmenistan Cumhurbaşkanı Berdymukhamedov ile Görüşmeler Yapar, İki Devlet Başkanı Çin-Türkmenistan Stratejik Ortaklığının Kurulmasını Açıklar] (Ministry of Foreign Affairs, 9 Nisan 2013). Erişim 17 Mayıs 2024. https://www.mfa.gov.cn/web/zyxw/201309/t20130904_324272.shtml.
¹⁰⁰ Feng Zhang, ‘China’s New Engagement’, s. 1.
¹⁰¹ ‘Afuhan linguo waizhanghui lianhe shengming’ [Afganistan’ın Komşu Ülkeleri Dışişleri Bakanları Toplantısı Ortak Bildirisi] (Ministry of Foreign Affairs, 8 Eylül 2021). Erişim 17 Mayıs 2024. https://www.mfa.gov.cn/web/ziliao_674904/1179_674909/202109/t20210909_9869321.shtml.
¹⁰² ‘Xi jinping tong tukumansitan zongtong bie’erdemuhameiduof juxing huitan, liang guo yuanshou xuanbu jianli zhong tu zhanlue huoban guanxi’ [Xi Jinping Türkmenistan Cumhurbaşkanı Berdymukhamedov ile Görüşmeler Yapar, İki Devlet Başkanı Çin-Türkmenistan Stratejik Ortaklığının Kurulmasını Açıklar] (Ministry of Foreign Affairs, 9 Nisan 2013). Erişim 17 Mayıs 2024. https://www.mfa.gov.cn/web/zyxw/201309/t20130904_324272.shtml.
¹⁰³ ‘Tukumansitan fuzongli jian waizhang meilieduofu chuxi di san ci afuhan linguo waizhanghui’ [Türkmenistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Meredow Afganistan’ın Komşu Ülkeleri Üçüncü Dışişleri Bakanları Toplantısına Katılır] (Chinese Embassy in Turkmenistan, 31 Mart 2022). Erişim 17 Mayıs 2024. http://tm.china-embassy.gov.cn/zgtx/zxdt/202203/t20220331_10658262.html.
¹⁰⁴ Eva Seiwert, ‘China’s “New International Order”: The Shanghai Cooperation Organisation in Afghanistan and Syria’ Europe-Asia Studies, (2024).
¹⁰⁵ Aynı.
¹⁰⁶ ‘Wang yi tong tukumansitan fuzongli jian waizhang meilieduofu juxing huijian’ [Wang Yi Türkmenistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Meredow ile Görüşür] (Ministry of Foreign Affairs, 31 Mart 2022). Erişim 17 Mayıs 2024. http://tm.china-embassy.gov.cn/zgtx/zxdt/202203/t20220331_10658011.html.
¹⁰⁷ Feng, ‘China’s New Engagement’, s. 8.
¹⁰⁸ ‘Zhong ha juxing “liehu-2019” fankong lianhe lianxi’ [Çin ve Kazakistan ‘Fox Hunt-2019’ Ortak Terörle Mücadele Tatbikatı Düzenler] (Ministry of National Defense of the People’s Republic of China, 16 Ekim 2019). Erişim 18 Mayıs 2024. http://www.mod.gov.cn/gfbw/jsxd/ly/4853032.html.
¹⁰⁹ Yazarların Verileri.
¹¹⁰ Austin Ramzy ve Chris Buckley, ‘Absolutely No Mercy’ (New York Times, 16 Kasım 2019). Erişim 17 Mayıs 2024. https://www.nytimes.com/interactive/2019/11/16/world/asia/china-xinjiang-documents.html.
¹¹¹ ‘Lianhe zhuijiao damo tuji- zhong ji “hezuo-2019” lianhe fankong lian ce ji’ [Ortak Takip ve İmha Çöl Saldırısı- Çin-Kırgızistan ‘İşbirliği 2019’ Ortak Terörle Mücadele Tatbikatından Notlar] (Ministry of National Defense of the People’s Republic of China, 13 Ağustos 2019). Erişim 17 Mayıs 2024. http://www.mod.gov.cn/gfbw/jsxd/fk/4848100.html; Shih Chien-yu, ‘Zhongguo zai zhongya de junshi kuozhan yu juxian’ [Çin’in Orta Asya’daki Askeri Genişlemesi ve Sınırları] (Guofang qingshi tekan, 28 Ağustos 2022). Erişim 17 Mayıs 2024 https://indsr.org.tw/uploads/indsr/files/202208/1d72b788-1db7-4ddc-a488-0576db5f0403.pdf.
¹²¹ John Van Oudenaren ve Benjamin Fisher, ‘Foreign Military Education as PLA Soft Power’, Parameters 46, (2016), s. 110.
¹²² ‘China’s National Defense University builds ties with military academies in above 100 countries’ (China Military Online, 2 Ağustos 2018). Erişim 17 Mayıs 2024. http://eng.mod.gov.cn/news/2018–08/02/content_4821607.html.
¹²³ ‘Chang Wanquan yu Hasakesitan Guofangbuzhang Juxing Huitan’ [Chang Wanquan Kazakistan Savunma Bakanı ile Görüşmeler Yapar] (Ministry of National Defense of the People’s Republic of China, 7 Haziran 2016). Erişim 17 Mayıs 2024. http://www.mod.gov.cn/leaders/2016–06/07/content_4675251.html; ‘Tajikesitan Guo’anwei Fankong Peixun ban zai wo Yuan Kaiban’ [Tacikistan Devlet Güvenlik Komisyonu Terörle Mücadele Eğitim Sınıfı Kolejimizde Açıldı] (Criminal Investigation Police University of China, 26 Haziran 2014). Erişim 18 Mayıs 2024. http://news.cipuc.edu.cn/info/1030/11255.html.
¹²⁴ Bradley Jardine ve Edward Lemon, ‘Central Asia’s Multi-Vector Defense Diplomacy’.
¹²⁵ Stockholm International Peace Research Institute, SIPRI Arms Transfers Database https://www.sipri.org/databases/armstransfers; Ramzy, ve Buckley, ‘Absolutely No Mercy’.
¹²⁶ ‘Uzbekistan Profits From Sino-Russian Rivalry’ (Stratfor, 7 Eylül 2000). Erişim 17 Mayıs 2024. https://worldview.stratfor.com/article/uzbekistan-profits-sino-russian-rivalry.
¹²⁷ Temur Umarov, ‘China Looms Large in Central Asia’ (Carnegie Endowment, 30 Mart 2020). Erişim 18 Mayıs 2024. https://carnegie.ru/commentary/81402.
¹²⁸ ‘Zhongguo Guochan Gunshuji Jibai Mei e Chanpin: Chukou Zhongya Rang Waiti Fansuan’ [Çin Yerli Nakliye Uçağı Orta Asya’da ABD ve Rus Ürünlerini Yener: Orta Asya’ya İhracat Yabancı Medyayı Şaşırtır] (Sina Military, 11 Ekim 2018). Erişim 17 Mayıs 2024. https://mil.news.sina.com.cn/jssd/2018-10-11/doc-ihmhafiq9908390.shtml.
¹²⁹ ‘Chinese QW2 MANPADS Missile in Service with Turkmenistan Army’ (Army Recognition, 12 Ocak 2018). Erişim 18 Mayıs 2024. https://www.armyrecognition.com/january_2018_global_defense_security_army_news_industry/chinese_qw-2_manpads_missile_in_service_with_turkmenistan_army.html.
¹³⁰ Yazarların Verileri.
¹³¹ David Axe, ‘Russia has Just Created The World’s Most Non-Stealthy Stealth Drone’ (The National Interest, 7 Mart 2020). Erişim 17 Mayıs 2024. https://nationalinterest.org/blog/buzz/russia-has-just-created-worlds-most-non-stealthy-stealth-drone−129,817.
¹³² Henrik Paulsson, ‘Explaining the Proliferation of China’s Drones’ (The Diplomat, 10 Kasım 2018). Erişim 17 Mayıs 2024. https://thediplomat.com/2018/11/explaining-the-proliferation-of-chinas-drones/.
¹³³ Neil Bowdler, ‘Kyrgyz Police Embrace Chinese Face-Recognition Technology’ (RFE/RL, 1 Kasım 2019). Erişim 17 Mayıs 2024. https://www.rferl.org/a/kyrgyzstan-police-embrace-chinese-face-recognition-tech/30248431.html.
¹³⁴ ‘V Tashkente mogut vnedrit’ sistemu raspoznavaniya lits’ [Taşkent’te Yüz Tanıma Sistemi Uygulanabilir] (Sputnik, 17 Temmuz 2019). Erişim 17 Mayıs 2024. https://uz.sputniknews.ru/20190717/V-Tashkente-mogut-vnedrit-sistemu-raspoznavaniya-lits−12,021,304html.
¹³⁵ Bradley Jardine, ‘China’s Surveillance State Has Eyes on Central Asia’ (Foreign Policy, 15 Kasım 2019). Erişim 17 Mayıs 2024. https://foreignpolicy.com/2019/11/15/huawei-xinjiang-kazakhstan-uzbekistan-china-surveillance-state-eyes-central-asia/.
¹³⁶ Temur Umarov, ‘Russia and Central Asia: Never Closer, or Drifting Apart?’ (Carnegie Endowment, 23 Aralık 2022). Erişim 17 Mayıs 2024. https://carnegieendowment.org/politika/88698.
¹³⁷ Tony Munroe, Andrew Osborn ve Humeyra Pamuk, ‘China, Russia Partner Up Against West at Olympics Summit’ (Reuters, 5 Şubat 2022). Erişim 17 Mayıs 2024. https://www.reuters.com/world/europe/russia-china-tell-nato-stop-expansion-moscow-backs-beijing-taiwan-2022-02-04/; President of Russia, ‘Sovmestnoye zayavleniye Rossiyskoy Federatsii i Kitayskoy Narodnoy Respubliki ob uglublenii otnosheniy vseob”yemlyushchego partnorstva i strategicheskogo vzaimodeystviya, vstupayushchikh v novuyu epokhu’ [Rusya Federasyonu ve Çin Halk Cumhuriyeti’nin Yeni Çağa Giren Kapsamlı Ortaklık ve Stratejik İşbirliği İlişkilerini Derinleştirme Konusunda Ortak Bildirisi] (Kremlin, 21 Mart 2023). Erişim 17 Mayıs 2024. http://kremlin.ru/supplement/5920; ‘China’s Xi Says “Color Revolutions” Must Be Prevented’ (Voice of America, 16 Eylül 2023). Erişim 17 Mayıs 2024. https://www.voanews.com/a/china-xi-says-color-revolutions-must-be-prevented/6750450.html.
¹³⁸ Joshua Kucera, ‘Afghanistan, China, Pakistan, Tajikistan Deepen “Anti-Terror” Ties’ (Eurasianet, 4 Ağustos 2016). Erişim 17 Mayıs 2024. https://eurasianet.org/afghanistan-china-pakistan-tajikistan-deepen-anti-terror-ties; ‘Xin shidai de zhongguo guofang’ [Yeni Çağda Çin’in Ulusal Savunması] (Central People’s Government of the People’s Republic of China, 24 Temmuz 2019). Erişim 17 Mayıs 2024. https://www.gov.cn/zhengce/2019–07/24/content_5414325.html.
¹³⁹ Niva Yau, ‘China’s Security Management’, s. 15.
¹⁴⁰ Hu Angang, China in 2020: A New Type of Superpower (Brookings Institution Press, 2011).
¹⁴¹ ‘Tokayev Talks Kazakhstan-China Strategic Partnership, Upcoming Summit in Exclusive Interview’ (Astana Times, 14 Mayıs 2023). Erişim 18 Mayıs 2024. https://astanatimes.com/2023/05/tokayev-talks-kazakhstan-china-strategic-partnership-upcoming-summit-in-exclusive-interview/.
¹⁴² ‘Xi Jinping Holds Talks with President Kassym-Jomart Tokayev of Kazakhstan’ (Embassy of China in Vienna, 17 Mayıs 2023). Erişim 17 Mayıs 2024. http://vienna.china-mission.gov.cn/eng/zgbd/202305/t20230520_11080742.html.
¹⁴³ ‘Presidenti Jumhurii Tojikiston Emomali Rahmon ba Raisi Jumhurii Mardumi Chin Si Jinpin barqiyai izhori tasalli irsol namudand’ [Tacikistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Emomali Rahmon Çin Halk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Xi Jinping’e tebrik mesajı gönderdi] (Khovar, 19 Aralık 2023). Erişim 18 Mayıs 2024. https://khovar.tj/2023/03/prezidenti-um-urii-to-ikiston-1emomal-ra-mon-ba-raisi-um-urii-mardumii-chin-si-inpin-bar-iyai-shodbosh-irsol-namudand/.
¹⁴⁴ ‘Xi jinping tong kazakhstan zongtong tuokayefu zhi kouxin’ [Xi Jinping Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev’e Sözlü Mektup Gönderir] (Ministry of Foreign Affairs, 7 Ocak 2022). Erişim 18 Mayıs 2024. https://www.mfa.gov.cn/web/zyxw/202201/t20220107_10479994.shtml.
¹⁴⁵ Bradley Jardine, Anastassia Zhu ve Frank Marrachione, ‘Chinese Academia Marches West: A Structural Topic Model of China’s Knowledge-Production in Central Asian Studies’, (Oxus Society, Haziran 2022). Erişim 18 Mayıs 2024. https://oxussociety.org/chinese-academia-marches-west-a-structural-topic-model-of-chinas-knowledge-production-in-central-asian-studies/.
¹⁴⁶ ‘Hasakesitan zongtong tuokayefu huijian wei fenghe’ [Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev Wei Fenghe ile Görüşür] (Renmin Ribao Wang, 26 Nisan 2022). Erişim 17 Mayıs 2024. http://cpc.people.com.cn/n1/2022/0426/c64094–32,408,784html.
¹⁴⁷ Emil Kavalski, ‘Shanghaied into Cooperation: Framing China’s Socialization of Central Asia’, Journal of Asian and African Studies 45, (2010), s. 131; Ewa Seiwert, ‘China’s Search for Partners with the Same Worldview: Expanding the Shanghai Cooperation Organization Family’, Asian Affairs 54, s. 453.
¹⁴⁸ Alexander Cooley ve Daniel Nexon, Exit from Hegemony: The Unraveling of the American Global Order (Oxford University Press, 2020).
¹⁴⁹ Rachel Vanderhill, Sandra F. Joireman ve Roza Tulepbayeva, ‘Between the Bear and the Dragon’, s. 975.
¹⁵⁰ Aliya Tskhay ve Filippo Costa Buranelli, ‘Accommodating Revisionism’, s. 1033.
ORCID Edward Lemon http://orcid.org/0000-0003-4518-2613
Bu maklaenin orjinal adı: Stability Maintenance and the ‘Three Evils’: Framing China’s Role in Central Asia
To cite this article: Edward Lemon, Bradley Jardine & Lucas Peters (2025) Stability Maintenance and the ‘Three Evils’: Framing China’s Role in Central Asia, Journal of Contemporary China, 34:154, 664-690, DOI: 10.1080/10670564.2024.2358881 To
Bu makaleye erişim bağlantısı: https://doi.org/10.1080/10670564.2024.2358881
Comment here